golobolbol

 
نویسنده : بهاره تکدهقان - ساعت ۱:٠٤ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٩ خرداد ،۱۳٩٠
 

سبزیکاری عمومی در منازل

 

زندگی شهرنشینی و تراکم جمعیت در شهرهای پرجمعیت و بطور کلی زندگی آپارتمان نشینی عده‌ای از علاقه‌مندان به سبزیکاری را از این موهبت لذت بخش محروم نموده است. ولی هر کس در هر شرایطی می‌تواند با امکانات بسیار کم برای ایجاد یک محیط دوست داشتنی و پرتحرک پرورش هر نوع سبزی را در آپارتمان خود بدهد.

خوشبختانه بیشتر بذر سبزیحات در هر شرایطی پرورش می‌یابند جعبه‌های چوبی، سطلهای پلاستیکی ، گلدانهای بزرگ و کوچک ، انواع ظروف مایع ظرفشویی و بطریهای نوشابه خانواده برای این منظور مناسبند. موضوع مهم عمق گلدان و دفعات آبیاری به موقع و تنظیم برنامه کوددهی آنهاست برای مثال حداقل عمق گلدان برای کاهو ، تربچه و تمام سبزیجات ریشه‌ کوتاه 10 سانتیمتر می باشد جعبه هایی با عمق 15 سانتی متر برای کشت انواع کلم قمری ، هویج فرنگی و همچنین بذر سبزیجات به کار می رود . جعبه هایی با عمق 25 سانتیمتر برای  پرورش گیاهان خانواده کلم و کلم بروکسل و مشابه آن است.

بطور کلی لازم است بذر سبزیجات را داخل جعبه قدری تنگتر از معمول کاشت و برای آنکه تمام فصل بتوان از یک نوع سبزی استفاده نمود بذر هر سبزی را به فاصله دو هفته در هر جعبه می‌کارند و از آنجائیکه سطح آپارتمان و یا ایوان و پشت بام برای اجرای این برنامه کافی نخواهد بود می‌توان ترتیبی داد که جعبه‌ها روی هم و به فاصله روی هم و به فاصله 20 سانتی متر از یکدیگر روی داربستهای فلزی یا چوبی قرار گیرند.

در مورد بوته‌هائی که گل و میوه می‌دهند مانند خیار ، کلم گل و کدو بادنجان بایستی با استفاده از روشهای مختلف اقدام به گرده افشانی مصنوعی نمود چون در محیط آزاد، زنبور و سایر حشرات این کار را انجام می‌دهند.

برای آنکه خاک گلدان تقویت شود 3 تا 4 کیلو آهک و یک و نیم تا دو کیلو سوپر فسفات به هر مترمکعب خاک گلدان مخلوط می‌کنند از آنجائیکه خاک گلدان احتیاج به تقویت مرتب دارد بایستی هر هفته گلدان را با یک کود شناخته شده تقویت نمود. سطح خاک گلدان بایستی همیشه یک رطوبت نسبی داشته باشد وهر روزه به آن سرکشی نمود.

چنانچه محل گلدان در پاسیو و یا راه پله و یا نمای ساختمان می‌باشد لازم است بطور مرتب به آن رسیدگی شود بطوریکه تا آخرین مرحله گل دادن و رسیدن میوه همیشه شاداب باشد. بوته‌هائی مانند گوجه فرنگی و فلفل و بادنجان برای این منظور بسیار مناسبند . گلدان سبزیجاتی مانند تربچه ، کاهو که رشد سریع دارند و پس از رسیدن آن را از ریشه در می‌آورند و در محل مناسبی قرار می‌دهند که مرئی و منظر نباشد.

 

چگونگی کاشت بذر :

بذر سبزیجات را بسته به بزرگی و کوچکی آن در عمق 6/. سانتیمتری تا 2/5 سانتیمتری خاک می کارند و مادام که ئانه سبز نشده بایستی خاک را مرطوب نگه داشت. معمولآ عمق کاشت 4-5 برابر طول بذر می باشد. تخم های ریز را کمتر زیر خاک می کارند مانند تخم هویج و جعفری و کاهو که روی آنها بیش از 2-3 میلیمتر خاک لازم ندارد. در صورتیکه تخم اسفناج و تربچه بیش از 1/5 یانتی متر خاک می دهند و تخم های درشت مانند نخود و لوبیا را باید 3 سانتی متر خاک داد. بعضی تخم ها را مانند هویج و اسفناج ، شلغم، لوبیا از همان وهله اول در محل اصلی می‌کارند و بعضی دیگر مانند گوجه فرنگی ، تره فرنگی برای آنکه بهتر رشد نموده و قوی بشوند محتاج نشاء کردن هستند بنابراین آنها را در خزانه کاشته و بعد در محل مورد نظر نشاء می‌کنند. مهمترین مرحله پرورش و کاشت و برداشت سبزیجات همین مرحله است.

 

شنبلیله :

 

خواص دارویی : کاهش قند خون ، التهابات عصبی و پوستی ، رفع گرفتگی عضلات، مقوی قلب، گواتر . ضد فشار خون ، خستگی و کوفتگی بوده و بذر آن بصورت کوبیده با نبات برای مغز بسیار مهم است . (منبع فسفر) و دم کرده آن برای رفع گرفتگی عضلات مفید می‌باشد
زمان کاشت : اواسط پائیز و نیاز به زمستان گذرانی دارد
روش کاشت : از آنجائی که بذر شنبلیله مشکل جوانه زنی دارد و دیر سبز می‌شود باید 24 ساعت قبل بذر را خیساند و بعدا به فواصل 2/5 الی 5 سانتی متر در عمق مناسب کاشت و روی آن را با ماسه و یا خاک برگ می پوشانیم
بهنگام برداشت محصول باید توجه داشته باشیم که کمی بالاتر از سطح خاک بچینیم و جوانه رویشی قطع نشود

 

تـــــره :

 

خواص دارویی : خون ساز است به همین دلیل افرادیکه غلظت خون بالا دارند نباید از تره استفاده کنند. برای دستگاه گوارش مفید است ولی برای مینای دندان مضر است و مینای دندان را از بین می‌برد ، بخور یا دم کرده آن برای بیماریهای تنفسی و آسم بسیار مفید است.
زمان کاشت : با توجه به شرایط آب وهوائی منطقه متفاوت است و بهترین زمان مناسب آن آبان و یا بعد از 15 اسفند یا 15 فروردین است.
روش کاشت : بهنگام کاشت، بذر را با ماسه به نسبت یک به یک مخلوط کرده و در خاک سبک در عمق ./5 تا 1 سانتی متر کاشته و روی آن را با ماسه یا خاکبرگ می پوشانیم.
بهنگام چیدن تره نیز باید توجه داشته باشید که کمی بالاتر از سطح خاک بچینیم و جوانه رویشی قطع نشود.

 

هــــویج :

 

خواص دارویی : سیستم گوارش را تنظیم می‌کند، انسداد عروق را باز می‌کند، شب کوری را از بین می‌برد ، باعث تقویت لثه شده و در درمان پیوره موثر است از پوسیدگی دندانها جلوگیری می‌کند. بدلیل وجود آنتی اکسیدانها پیری را به تعویق می‌اندازد و از بروز سرطان کبد جلوگیری می‌کند و در افراد مبتلا از درد آن می‌کاهد.
پوست هویج: زبری و خشکی پوست را از بین می‌برد برای این منظور می‌توان هویج رنده شده را دم کرده و روی قسمتهای پوسته پوسته شده قرار دهیم.
زمان کاشت : بهار (15 فروردین)

روش کاشت : چون بذر هویج دوتایی است باید ابتدا آن را نصف کرده و در عمق 2 سانتی‌متری کاشته شود.
بهنگام کشت هویج نباید از کود حیوانی و ازته استفاده کنیم و در خاک مورد استفاده سنگ و کلوخی نباشد جون باعث می‌شود ریشه های فرعی در اطراف غده هویج رشد کنند و حالت چنگالی پیدا می‌کنند. ظروف مناسب برای کاشت هویج در منازل گلدانهای عمیق و یا ظروف پلاستیکی مخصوص نگهداری نان است.
 

 

کــــاهو :

 

خواص دارویی : آرامش بخش و مسکن اعصاب است ، تصفیه کننده خون بوده و از رقیق شدن خون جلوگیری می‌کند. اشتها آور است و از ریزش مو و سفید شدن مو جلوگیری می‌کند، باعث تحریک غدد گوارشی می‌شود لذا بهتر است قبل از غذا مصرف شود نه بعد از آن ، آب برگ کاهو تب بر است.
زمان کاشت : با توجه به شرایط آب وهوایی متفاوت است . در مشهد بهترین زمان کاشت بهار است . بذر را روی سطح زمین می‌کارند و رویش خاک برگ الک شده و یا کود الک شده بصورت لایه نازک می‌ریزند.
بهنگام مصرف کاهو بهتر است برگهای خارجی را که محتوی نیترات بیشتری است حذف کنیم.
کاشت کاهو در خانه: برای آنکه بذر آماده کاشت گردد لازم است تعداد 50 -60 بذر را بین دو عدد اسفنج مرطوب ریخته و آن را در کیسه نایلونی در محلی که میوه را قرار می دهند گذاشته و شبها آن را بیرون آورده و در محیط اشپزخانه نگه می دارند و این عمل را 2-3 هفته ادامه می دهند به محض انکه بذر کاهو جوانه زد آنها را در محلی که قبلاا آماده شده می کارند. بهتر است نشاء کاری هنگام عصر انجام گردد و روی آن 6/0 سانتی متر خاک برگ نرم پوسیده پخش می کنند و بطور مرتب سطح خاک را مرطوب نگه داشته تا جوانه کاهو سر از خاک بیرون آورد.

 

جعـــفـری :

 

خواص دارویی : غنی از ویتامین C است، باعث کاهش فشار خون می‌شود بذر آن تب بر ، اشتها آور و ضدنفخ است.
زمان کاشت : بهترین فصل برای کاشت آن اوایل بهار است (پس از طی سرما) و بذر آن نیز چون مشکل جوانه زنی دارد ابتدا آن را تا 24 ساعت در آب خیس میکنند و بعد می کارند ، به شوری آب و خاک حساس است.

 

کــــرفـس :

 

خواص دارویی : ماهیچه‌ها را قوی می‌کند، استقامت بدن را زیاد می‌کند ، برای درمان رماتیسم و گرفتگی رگ‌ها و بیماری کلیه و مثانه ، تنگی نفس ، سکسکه، زخم روده ، تنبلی کبد ، درد پشت و درد لگن خاصره مؤثر است . التیام دهنده زخم هاست. دم کرده برگ کرفس باعث تقویت پیاز مو می‌شود و از سفید شدن مو جلوگیری می کند و باعث باز شدن گرفتگی عضلات می‌شود.

زمان کاشت : چون سرعت جوانه زنی بذر کرفس بسیار کند است ، 24 ساعت قبل ان را خیس می کندد و بصورت سطحی کشت می کنند و روی ان را کود پوسیده می ریزند و زمانیکه نشاها 2 برگی شدند به زمین  اصلی منتقل می کنند.

 

فــلـــفل :

 

خواص دارویی : بعد از جعفری مقام دوم از نظر ویتامین دارد و هرچه رسیده‌تر باشد بهتر است. آرام بخش ، ضدعفونی کننده و باز کننده رگهاست.
مصرف آن به صورت طبیعی یا دم کرده مانند شربت آنتی هیستامین عمل می‌کند. درد مفاصل را برطرف می‌کند. (خون را به جریان می‌اندازد) باعث ترمیم پوست، زخم‌ها، خراش‌ها می‌شود. باعث کاهش ورم پا (واریس) می‌شود. در مقادیر کم اشتها آور است بهنگام انتقال، نشاء آن حتماً باید به همراه خاک باشد و در سرما منتقل کنیم. گرما و آب زیاد مقدار میوه را کاهش می‌دهد.
کاشت فلفل در خانه : دانه های فلفل را در فروردین ماه بطور تک تک به عمق یک سانتی متر در گلدان 8 سانتی متری که خاک گلدان ان محتوی کود پوسیده و خاکبرگ باشد کاشته و گلدان را در محیط گرم خانه نزدیک به دریچه شمالی قرار می دهند. درجه حرارت مناسب برای آن 18 در جه می باشد وقتی نشا فلفل به 13-15 سانتی متر رسید سرشاخه ان را قطع نموده و به گلدان 13 سانتی متری منتقل نمی کنند و این گلدان نیز باید حاوی کود پوسیده و و پیت باشد و در اوائل مردادماه گلدان را به محیط آزاد برده و و در مدت کوتاهی می توان آن را به گلدان 18 سانتی متری منتقل نمود، و گلدان را در محل افتاب گیر قرار داده و بهتر است یک قیم 10 سانتی متری  سانتی‌متری در مجاور بوته نصب شود و گیاه را به قیم تکیه داد تا سنگینی محصول بیش از حد به بوته فشار نیاورد. در دوره‌ای که گیاه گل می‌دهد ترجیح داده می‌شود که برگهای آن را با غبار پوش مرطوب نمود تا موجبات تشکیل میوه تشدید گردد. در این مرحله هر دو هفته یک بار بجای آبیاری با کود مایع گلدان را تقویت می‌نمایند.

 

گـــوجـــه فـــرنـــگی:

 

خواص دارویی : بعد از جعفری مقام دوم از نظر ویتامین دارد و هرچه رسیده‌تر باشد بهتر است. آرام بخش ، ضدعفونی کننده و باز کننده رگهاست.
مصرف آن به صورت طبیعی یا دم کرده مانند شربت آنتی هیستامین عمل می‌کند. درد مفاصل را برطرف می‌کند. (خون را به جریان می‌اندازد) باعث ترمیم پوست، زخم‌ها، خراش‌ها می‌شود. باعث کاهش ورم پا (واریس) می‌شود. در مقادیر کم اشتها آور است بهنگام انتقال، نشاء آن حتماً باید به همراه خاک باشد و در سرما منتقل کنیم. گرما و آب زیاد مقدار میوه را کاهش می‌دهد.
کاشت فلفل در خانه : دانه های فلفل را در فروردین ماه بطور تک تک به عمق یک سانتی متر در گلدان 8 سانتی متری که خاک گلدان ان محتوی کود پوسیده و خاکبرگ باشد کاشته و گلدان را در محیط گرم خانه نزدیک به دریچه شمالی قرار می دهند. درجه حرارت مناسب برای آن 18 در جه می باشد وقتی نشا فلفل به 13-15 سانتی متر رسید سرشاخه ان را قطع نموده و به گلدان 13 سانتی متری منتقل نمی کنند و این گلدان نیز باید حاوی کود پوسیده و و پیت باشد و در اوائل مردادماه گلدان را به محیط آزاد برده و و در مدت کوتاهی می توان آن را به گلدان 18 سانتی متری منتقل نمود، و گلدان را در محل افتاب گیر قرار داده و بهتر است یک قیم 10 سانتی متری  سانتی‌متری در مجاور بوته نصب شود و گیاه را به قیم تکیه داد تا سنگینی محصول بیش از حد به بوته فشار نیاورد. در دوره‌ای که گیاه گل می‌دهد ترجیح داده می‌شود که برگهای آن را با غبار پوش مرطوب نمود تا موجبات تشکیل میوه تشدید گردد. در این مرحله هر دو هفته یک بار بجای آبیاری با کود مایع گلدان را تقویت می‌نمایند.